STO LAT WARSZAWSKIEGO MOKOTOWA

18 kwietnia 2016 | 21:01

a706e446033d91193a1cb3bef71d1b2fb9259537

Mokotów to piękny kawałek historii Warszawy

 

Nazwa Mokotów pojawiła się w dokumentach gruntowych dzisiejszej dzielnicy, obchodzącej jubileusz stulecia, w 1367 roku. Wcześniej wieś Mokotowo, której grunty obejmowały teren przedłużenia obecnej ulicy Mokotowskiej do pl. Unii Lubelskiej wzdłuż skarpy ku dolinie Wisły aż do obecnej Królikarni – pomiędzy ulicami Rakowiecką, Odyńca i al. Żwirki i Wigury. Przekazy o wsi Mokotowo zawierają często zwroty „prawdopodobnie”, „najpewniej” – nie dając jednoznacznej odpowiedzi co do faktycznej historii Mokotowa.

Rozwój Mokotowa datuje się w XVIII wieku, kiedy to nastąpiło zabudowywanie skarpy wiślanej ogrodami. Budowano dworki i pałace, wytyczano nowe szlaki komunikacyjne. Pod koniec XIX wieku na Mokotowie przeprowadzono parcelację, a także wytyczono szereg nowych ulic. Główną ulicą ze względu na centralne położenie stała się Puławska – obecnie najdłuższy szlak komunikacyjny Warszawy; kończy się w Piasecznie. Mokotów wielokrotnie stawał się świadkiem wydarzeń historycznych, był polem bitew; w 1794 roku w Królikarni kwaterę miał gen. Tadeusz Kościuszko, polem bitwy stał się w 1830 roku za sprawą Powstania Listopadowego, a Powstanie Warszawskie 1944 r. i ogrom zniszczeń wyznaczyły dzielnicy nowy kierunek rozwoju. Dziś dzielnica typowo mieszkaniowo-usługowa urozmaicona pod względem architektonicznym i urbanistycznym, opleciona zielenią jest największą pod względem ludności dzielnicą Warszawy liczącą 220 tysięcy mieszkańców.

Mieszkańców obsługują trzy spółdzielnie mieszkaniowe – największa Spółdzielnia Mieszkaniowa „Mokotów”, „Służewiec” – Spółdzielnia Mieszkaniowa i Spółdzielnia Mieszkaniowa „Modzelewskiego”. Wkrótce na skutek rozłamu SM „Mokotów” pojawią się nowe Spółdzielnie Mokotów, sąsiaduje bezpośrednio ze Śródmieściem, a granicą jest Plac Unii Lubelskiej.

Bezpośrednie sąsiedztwo z Łazienkami Królewskimi oraz liczne ogrody – Pole Mokotowskie, Park Arkadia, Morskie Oko, Park Dreszera, Park Sielecki, a także sporo zbiorników wodnych zwłaszcza w dolinie Wisły – największe jeziorko Czerniakowskie, zaliczane do miejskich rezerwatów przyrody – sprawiają, iż dzielnica jest niezwykle przyjaznym miejscem dla swoich mieszkańców. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż mieszkańcy tej dzielnicy przywiązują ogromną wagę do miejsc upamiętnienia osób zasłużonych dla dzielnicy oraz miejsc związanych z historią.

Mokotów ma swój hymn będący upamiętnieniem godziny „W”, czyli wybuchu Powstania Warszawskiego.

Długo by wymieniać znanych mieszkańców tej aglomeracji zasłużonych dla Polski , wśród nich znanych pisarzy, poetów, artystów, architektów, by nie wspomnieć o Kamilu Krzysztofie Baczyńskim, Zbigniewie Herbercie, Stanisławie Dygacie, Władysławie Broniewskim, Marianie Hemarze, Melchiorze Wańkowiczu. Na ul. Chocimskiej mieszkał prof. Władysław Tatarkiewicz , z którym miałam szczęście przeprowadzić wywiad dla „Kultury („Kultura” 10.06.1979 r.), jak sam profesor powiedział ostatni jego wywiad dla prasy.

Ulica Chocimska, moja też to ulica, zaczyna się w Parku Morskie Oko, a kończy na placu Unii Lubelskiej – to teren „zahaczający” o skarpę, co najwyraźniej widać na odgałęzieniu – miniaturowej uliczce Kujawskiej, która kończy się barierą i stromym urwiskiem. Na skarpie ponad wszystkie budowle wyrasta kolos – budynek, który jest dziełem architekta Czesława Przybylskiego, a obecnie mieści się tu Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny. Nieco dalej kamienica Kasperskich, wysoka i wąska – mówi się, że ma kształt żelazka. Przed wojną był to najwyższy budynek w Warszawie.

Na Chocimskiej znajduje się też zabytkowa willa Dom Welecki i willa, w której mieściła się ambasada Nigerii, a obecnie zajmuję ją deweloper. Zabytkowych willi na Mokotowie jest więcej, wśród nich także willa Romualda Gutta z 1936 roku przy ul. Buskiej.

Długo by mówić o zabytkach znanych mieszkańcom Warszawy, do których należy przede wszystkim Królikarnia, Pałac Szustra, baszta trochę orientalna, Dom Wedla. Przypominają je Warszawie organizatorzy obchodów 100-lecia Mokotowa. Głównym organizatorem jubileuszu jest Urząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy, który objął na obchodami patronat. Liczne imprezy – to przypomnienie nie tylko historii Mokotowa, ale także nawiązanie teraźniejszości do tradycji. „Wydarzenia przeszłości zostawiły swój ślad również w tkance naszej dzielnicy, tak materialnej, jak i społecznej i my dziś z tego korzystamy” – mówi Krzysztof Skolimowski, burmistrz Dzielnicy Mokotów.

Pan burmistrz obecny jest na wszystkich zaplanowanych mokotowskich imprezach rocznicowych i z dumą o nich mówi. Imprezom towarzyszą akcje społeczne takie jak np. akcja 100 LITRÓW KRWI NA 100-LECIE MOKOTOWA – zbiórka krwi od honorowych dawców prowadzona w miejscach imprez plenerowych.

Wydarzenia obchodów rocznicowych 2016 podzielone zostały na cztery kwartały tak, aby w okresie wiosennym, letnim i jesiennym mogły się odbywać imprezy plenerowe, których jest wielka obfitość i w których może wziąć udział ogromna liczba mieszkańców spośród wszystkich grup wiekowych dzielnicy. Wśród niezwykle ciekawych inicjatyw rocznicowych znalazły się inicjatywy środowisk prowadzących na rzecz mieszkańców działalność kulturotwórczą, prezentując swoje programy i zachęcając do udziału w nich w przyszłości.

Rok 100-lecia Mokotowa rozpoczął się 25 stycznia galą ART MOKOTÓW 2016, która adresowana była do ludzi współtworzących kulturę środowiska mokotowskiego. Prezentacja dokonań mokotowskich domów kultury miała na celu, aby placówkom szkolnym pokazać pozaszkolną działalność artystyczną dzieci i młodzieży Mokotowa. Bo to właśnie dzieci i młodzież jest oczkiem w głowie pana Burmistrza. Mówi iż „od tego, jak wychowamy i ukształtujemy młode pokolenie, zależy nasza przyszłość”. Największą grupę wśród młodzieży stanowi młodzież do 18-tego roku życia – 32,5 tys.

Na Mokotowie funkcjonują 103 placówki edukacyjne, w tym 49 przedszkoli samorządowych, 23 szkoły podstawowe,13 gimnazjów, 12 liceów, 5 techników zawodowych, 2 szkoły muzyczna oraz około 80 szkół prywatnych. Mokotowskie wyższe uczelnie to Szkoła Główna Handlowa, Warszawski Uniwersytet (niektóre wydziały) Szkoła Łazarskiego. Nie sposób nie powiedzieć o mokotowskich bibliotekach wchodzących w skład Biblioteki Publicznej  im Zygmunta Łazarskiego w Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy również prowadzących obok działalności bibliotekarskiej działalność kulturotwórczą na rzecz zwłaszcza młodego pokolenia Mokotowa. Na Mokotowie znajduje się Narodowy Instytut Audiowizualny NinA. Wreszcie 4 domy kultury Dorożkarnia, Służewski Dom Kultury, Dom Kultury „KADR”, Młodzieżowy Dom Kultury Mokotów.

Mokotowskie teatry to Teatr Druga Strefa, Teatr Dorożkarnia, Scena Przodownik oraz otwarty 14 kwietnia Teatr Nowy i wkrótce scena teatralna w powstającym na starym Mokotowie nowym Centrum Kultury – o czym będziemy pisać. Obfitość ciekawych mokotowskich imprez w roku 2016 wzbudziła duże zainteresowanie wszystkich grup wiekowych nie tylko mieszkańców Mokotowa, ale także mieszkańców całej Warszawy. Są wśród nich festiwale, festyny, pikniki, jarmarki wystawy, prezentacje i spacery historyczne, a także konkursy.

Kalendarz rocznicowych imprez można znaleźć na stronie Urzędu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy.

Elżbieta Grec

Facebooktwittergoogle_plusmail